Bilim Haberleri 0 0

Onaylandı: Yalnızca 4 ışık yılı uzaklıkta ‘Dünya benzeri’ bir gezegen var

Güneş Sistemi'ne en yakın yıldız olan Proxima Centauri'de muhtemel yaşanabilir bir gezegen bulunuyor. Memleketler arası astronomlardan oluşan bir küme bilim kişisi, bugün Astronomy & Astrophysics mecmuasından yayınlanan bir makalede, 'Proxima Centauri b' isimli gezegenin varlığını resmen onayladıklarını açıklayarak değerli bir duyuruya imza attı. 

Proxima Centauri b gezegeni birinci olarak 2016 yılında yapılan bir araştırmada ortaya çıkmıştı. Datalar hayli sağlam görünüyordu ama yeniden de bugüne kadar gezegenin varlığı tam olarak doğrulanamamıştı. Cenevre Üniversitesi'nden İsviçreli bilim kişilerinin önderliğinde sürdürülen ve bugün yayınlanan araştırmada ise nihayet Proxima Centauri b'nin varlığı %100 doğrulanmış oldu.

Yeni araştırma için İsviçre imalatı ESPRESSO isimli yerkürenin en güçlü spektrometresinden faydalanılmış. Şile'deki Very Large Telescope'un (Çok Büyük Teleskop) üzerine yerleştirilen ESPRESSO ile daha evvel görülmemiş katılıkta dikeyhız ölçümleri yapılabiliyor. ESPRESSO, Proxima Centauri b'yi dört yıl evvel birinci kere ortaya çıkaran HARPS isimli eski model spektrometrenin mahalline geliştirilmişti.

Mevzuyla ilgili birtakım açıklamalar yapan araştırma başkanı Alejandro Suarez Mascareño,”Proxima b'nin varlığını kanıtlamak korkunç kıymetli bir işti. Proxima b katiyetle Güneş Sistemi etrafındaki en değişik gezegenlerden birisi.” tabirlerini kullandı.

Dünya'nın 1,17 katı kütleye sahip, 4,2 ışık yılı uzaklıkta

Elde edilen yeni olgulara nazaran Proxima b gezegeni Dünya'nın yaklaşık 1,17 katı orantısında bir kütleye sahip. Kayalık bir gezegen olan Proxima b, Güneş Sistemi'ne yalnızca 4,2 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Elbette bizim üzere kendi Güneş Sistemi'ni bile keşfetmekte zorlananlar için dehşetli bir uzaklık, gelgelelim cihanın büyüklüğünü göz önüne alacak olursak aslında 'kapı komşumuz' bile denebilir.

Proxima b'nin, Proxima Centauri'ye uzaklığı yalnızca 7 milyon kilometre seviyesinde (Güneş-Dünya arası uzaklıkta ortalama 150 milyon kilometre). Yıldızı etrafındaki bir tam tipiyse yalnızca 11,2 günde tamamlanıyor. Bu yakınlık nedeniyle astronomlar, Proxima b ve Proxima Centauri arasında bir 'kütleçekim kilidi' olabileceğini varsayım ediyor. Yani tıpkı Yerküre ve Ay üzere, gezegenin bir tarafı mütemadi olarak yıldıza bakarken gayrı tarafı karanlıkta kalıyor olabilir. 

Yaşanabilir yerde nokta alıyor, lakin acilen heyecanlanmamak gerek

Faal bir al cüce olan Proxima Centauri, Güneş'in 33'te 1'i seviyesinde bir kütleye sahip. Yani nispeten küçük bir yıldız olduğu söylenebilir. Yıldızın bu boyutları nedeniyle yaşanabilir bölgesi* de görece yakın bir aralıkta bulunuyor. Proxima b'nin yıldızına olan korkunç yakınlığı bu nedenle güzel bir şey. Bilim kişileri, gezegenin yaşanabilir nahiyede yan aldığını fakat derhal heyecanlanmamız gerektiğini söyledi.

Etkin al cüce tipindeki yıldızların çok güçlü X ışınları yaydığını biliyoruz. Bu bahisle ilgili birtakım açıklamalar yapan İsviçreli bilim kişileri, Proxima b gezegeninin Dünya'dan yaklaşık 400 kat daha ziyade X ışınına maruz kaldığını belirtti. Bu durum elbette Proxima b'nin yaşanabilir olma mümkünlüğünü düşürüyor.

Araştırmada nokta alan bilim kişisi Christophe Lovis,”Bu ölümcül ışınlara karşı gezegeni koruyan bir atmosfer var mı? Ve şayet bir atmosfer varsa bu atmosfer oksijen üzere hayati unsurların gelişmesini sağlayacak kimyasal elementlere sahip mi? Bu elverişli koşullar ne kadar vade mevcuttu? Tüm bu sorulara gelecekte karşılıklar bulmaya çalışacağız. Özelikle de şu anda geliştirme sürecinde bulunan ve bu işler için kişisel olarak geliştirilen RISTRETTO spektrometresi üzere ekipmanlar bu hususta yardımcı olacak.” halinde konuştu.

İlgili makaleye buradan ulaşabilirsiniz. 

*Astronomide bolca duyduğumuz “yaşanabilir bölge” tabiri bir yıldızın, yörüngesindeki bir gezegenin yüzeyinde likit halde su bulundurmasına imkan tanıdığı alan yahut uzaklık manasına geliyor. Örneğin bir yıldız ne kadar büyük yahut ne kadar küçük olursa bu yıldızın yaşanalabilir ortamı de ona nazaran yıldıza yakın yahut uzak oluyor. 

Kaynakça https://phys.org/news/2020-05-espresso-presence-earth-nearest-star.html https://arxiv.org/abs/2005.12114v1

Kaynak: Donanimhaber

{admin}

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir