AB’den savunmada ortak tedarik için 150 milyar euroluk kredi
AB Kurulundan yapılan yazılı açıklamada “Avrupa Güvenlik Aksiyon Planı”nı (SAFE) kuran yönetmeliğin kabul edildiği duyuruldu.
Avrupa’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi hedefiyle oluşturulan yeni mali araç aracılığıyla AB, talep üzerine ve ulusal planlar doğrultusunda ilgili üye ülkelere dağıtılmak üzere 150 milyar euroya kadar kredi sağlayacak.
Bundan yararlanmak isteyen üye ülkelerin, kredilere hak kazanabilmeleri için prensip olarak en az iki iştirakçi ülkeyi kapsayan ortak satın alımlar gerçekleştirmeleri gerekecek. Mevcut jeopolitik duruma ve savunma ekipmanlarına büyük ölçüde yatırım yapılmasına duyulan acil muhtaçlık nedeniyle SAFE, sadece bir üye ülkeyi kapsayan tedariklere de sonlu bir müddet için müsaade verecek.
Üçüncü ülkelerin dahli
Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dahil Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, AB’ye üye ülkelerle birebir koşullarda muamele görecek. Hem ortak tedariklere katılabilecekler hem de onların kendi sanayilerinden satın alımlar da mümkün olacak.
SAFE ayrıyeten, AB’ye aday ülkeler, potansiyel aday ülkeler ve İngiltere üzere AB ile Güvenlik ve Savunma İştirakleri imzalayan ülkelerin ortak tedariklere katılmalarına müsaade verecek.
Hangi savunma eserleri öncelikli?
SAFE aracılığıyla finanse edilecek eserler, “mühimmat ve füzeler; derin hassas vuruş kabiliyetleri de dahil olmak üzere topçu sistemleri, asker ekipmanı ve piyade silahları da dahil olmak üzere kara muharebe kabiliyetleri ve dayanak sistemleri; kritik altyapı müdafaası; siber; karşı hareketlilik de dahil olmak üzere askeri hareketlilik, hava ve füze savunma sistemleri, deniz yüzeyi ve su altı kabiliyetleri, insansız hava araçları (İHA) ve İHA aksisi sistemler, stratejik hava nakliyatı, havadan havaya yakıt ikmali ve C4ISTAR sistemleri üzere stratejik kolaylaştırıcılar, uzay varlıkları ve hizmetleri; uzay varlıklarının korunması; yapay zeka ve elektronik savaş” olarak listelendi.
“Yüzde 35’e 65” kuralı
Tedarik mukaveleleri, kesin eserin bileşenlerinin varsayımı maliyetinin yüzde 35’inden fazlasının AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda’nın dışındaki ülkelerden satın alınmamasını garanti etmek zorunda.
Dolayısıyla bir savunma eserinin toplam kestirimi bedelinin yüzde 65’i ismi geçen ülkeler içerisinden satın alınmalı.
SAFE, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının akabinde 29 Mayıs’ta yürürlüğe girecek.
