ABD’nin düşen kömür üretimine Trump’tan kararname dayanağı
ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA) ve milletlerarası güç niyet kuruluşu Ember’den derlediği bilgilere nazaran, kömürün ABD’nin güç sepetindeki yeri azalışını sürdürüyor.
Trump’ın 8 Nisan’da imzaladığı kararlarla, iklim derdini geri planda bırakan ve kömür üretimini teşvik etmeyi amaçlayan düzenlemeler yürürlüğe girdi.
Ancak, EIA dataları, dalın üretim ve tüketim bazında düşüş eğilimini sürdüreceğini gösteriyor.
EIA’nın şimdiki öngörülerine nazaran, ABD’nin kömür üretimi 2024’te bir evvelki yıla nazaran yüzde 3,3 düşüşle yaklaşık 464 milyon ton olarak gerçekleşti. Bu yıl ise bu sayının yaklaşık 438 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu ölçü, 1970’lerden bu yana kaydedilen en düşük yıllık üretim düzeylerinden biri olacak.
Söz konusu gerilemenin gerisinde, elektrik üretiminde doğal gaz ve yenilenebilir güç kaynaklarının artan hissesi ile eski kömür santrallerinin devre dışı bırakılması üzere nedenler yer alıyor.
Geçen yıl elektrik talebindeki büyümeyi karşılamak için doğal gaz, güneş ve rüzgar gücü yüklü olarak kullanılırken, bu kaynaklar kömürün yerini aldı.
Gündüz saatlerinde kömürün yerini güneş gücünün almasıyla kömür üretimi en büyük düşüşü yaz aylarında yaşadı. Ayrıyeten doğal gazın yılın büyük kısmında birden fazla yerde kömürden daha ucuz olması, gaz üretiminin kömürün yerini almasına neden oldu.
Geçen yıl ABD elektrik üretiminin yalnızca yüzde 15’ini kömür oluşturdu. Bu oran 2023’te yüzde 16 olarak kayıtlara geçmişti. EIA bilgilerine nazaran, 2000’de toplam elektrik üretiminin yüzde 52’si kömürden sağlanırken, bu oranın 2025 prestijiyle yüzde 15’in altına inmesi bekleniyor.
İhracatta da gerileme beklentisi
ABD’nin kömür ihracatı geçen yıl 92,5 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Bu yıl ise bu sayının 88 milyon tona düşeceği kestirim ediliyor. Düşüşün esas nedenleri ortasında, memleketler arası talebin azalması, doların pahalı seyri ve Çin’in ithalata uyguladığı vergi siyasetleri yer alıyor.
Trump idaresinin güç ihracatını artırmaya yönelik açıklamalarına rağmen, kömürün dünya piyasalarındaki rekabet gücü giderek zayıflıyor.
Uzmanlara nazaran, Trump’ın kömür kesimini canlandırmaya yönelik adımları, bölümde kısa vadeli bir hareketlilik yaratabilir.
Ancak, mevcut bilgiler ve projeksiyonlar, kömürün ABD güç dalındaki rolünün azalmaya devam ettiğini gösteriyor. Doğal gaz ve yenilenebilir güç kaynaklarının artan rekabeti, çevresel düzenlemeler ve piyasa dinamikleri, kömürün geleceğini şekillendiren temel ögeler olarak öne çıkıyor.
Kömür kararnameleri
Trump, Beyaz Saray’da 8 Nisan’da gerçekleştirilen merasimde, güç kesimine dair ve ülkede pak kömür sanayisini tekrar canlandırmaya ait kararnameleri imzaladı.
Eski Lider Joe Biden ve Demokratların dört yıl boyunca Amerikan kömür sanayisini ortadan kaldırmaya çalıştığını öne süren Trump, ‘Demokratların yeşil aldatmacasının’ istihdamı öldürdüğünü ve fiyatların yükselmesine neden olduğunu savundu.
Trump, bu ortada Çin’in her hafta iki kömür santrali açtığını ve öteki ülkelerin de birebir formda kömüre çok güçlü bir biçimde geri döndüğünü belirterek kararname kapsamında, pak kömür üretimini gaye alan gereksiz düzenlemeleri kaldıracaklarını kaydetti.
Kömür işletmelerinin feshedilemeyeceğine dair de garanti vereceklerini bildiren Trump, kömür madenciliği için kiralama süreçlerini hızlandıracaklarını ve müsaadeleri kolaylaştıracaklarını anlattı.
Trump, çevresel ısı artışı konusunda endişelenmeye gerek olmadığını, asıl endişelenilmesi gereken şeyin ‘nükleer ısınma’ sorunu olduğunu söyledi.
