Enflasyon bilgilerinin akabinde tekrar gündemde…. Fed faiz indirimine ne vakit başlayacak?
ABD’de enflasyonun mayısta yıllık bazda üst üste dördüncü ayda beklentilerin altında gerçekleşmesine rağmen, piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül ayındaki toplantısına kadar faiz indirimine gitmeyeceği tarafındaki fiyatlamalar öne çıkıyor.
ABD’de açıklanan datalar, son periyotta enflasyonist baskıların azaldığını, istihdamın ise yavaşlamasına karşın istikrarını koruduğunu gösteriyor.
Çalışma Bakanlığının geçen hafta açıkladığı datalara nazaran, ABD’de tarım dışı istihdam mayısta 139 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, işsizlik oranı değişmedi ve yüzde 4,2 olarak kayıtlara geçti.
Dün açıklanan datalara nazaran ise ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda ise yüzde 2,4 ile beklentilerin altında arttı.
Tüketici enflasyonunun yıllık bazda üst üste dördüncü ayda piyasa beklentilerinin altında kalmasına karşın, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek hafta siyaset faizini yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tutmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Bankanın eylül ayı yahut sonrasında faiz indirimine gideceği tarafındaki fiyatlamalar öne çıkıyor.
Trump, Fed’e faiz indirimi davetlerine devam ediyor
ABD Başkanı Donald Trump ise faiz indirimine gitmesi için Fed’e yönelik baskılarını sürdürüyor.
Sık sık Fed Başkanı Jerome Powell’ı faiz indirimlerine geç kalmakla eleştiren Trump, ABD’nin faiz indirimlerine giden ülkeler karşısında dezavantajlı duruma düştüğünü savunuyor.
Geçen hafta Fed’e faiz oranını “tam puan” düşürme davetinde bulunan Trump, dün açıklanan TÜFE bilgilerinin akabinde da bu davetini yineledi.
TÜFE datalarını “mükemmel” olarak nitelendiren Trump, “Fed, bir tam puan düşürmeli. Vadesi gelen borçlar için çok daha az faiz ödenir. Çok kıymetli.” sözünü kullandı.
‘TÜFE tarifelerin birtakım dezenflasyonist baskılarından faydalandı’
Oxford Economics ABD Başekonomisti Ryan Sweet, TÜFE’nin mayısta petrol fiyatlarındaki düşüş üzere tarifelerin birtakım dezenflasyonist baskılarından faydalandığını söyledi.
TÜFE’de akaryakıt, uçak bileti ve toplu taşıma kalemlerindeki gerilemeye işaret eden Sweet, tarifelerin başta araba olmak üzere birtakım malların alımlarının öne çekilmesine yol açtığını lakin artık talebin yumuşadığını ve bu durumun yeni ve ikinci el araç fiyatlarında görüldüğünü aktardı.
Sweet, araba bayilerindeki stoğun azaldığını, bu durumun potansiyel alıcıların işini giderek zorlaştıracağını ve stoğun azalmasının daha yüksek araç fiyatlarının habercisi olduğunu tabir etti.
Tarifelerden kaynaklanan bir öteki dezenflasyonist tesirin ise en azından başlangıçta talep daralması olduğunu belirten Sweet, TÜFE’de mesken dışında konaklama kaleminin kısmen yurt dışı seyahatlerdeki azalma nedeniyle üst üste 3 ay düşüş gösterdiğini kaydetti.
‘Fed’i cesaretlendirebilir lakin…’
Sweet, çekirdek hizmet enflasyonunun nisan ayına kıyasla daha az arttığını bildirerek, “İş gücü piyasası enflasyon kaynağı olmadığından ve nominal fiyat artışı Fed’in enflasyon maksadıyla uyumlu seyrettiğinden, harika çekirdek hizmet enflasyonunun tekrar nahoş yüzünü göstermesi pek mümkün değildir” değerlendirmesinde bulundu.
Göçle ilgili kısıtlamaların nominal fiyat artışı üzerinde üst taraflı baskı yaratacağını aktaran Sweet, lakin verimlilik artışının bunun enflasyonist olmamasını sağlamak için kâfi olacağını kaydetti.
Sweet, “TÜFE ile ferdî tüketim harcamaları deflatörü ortasındaki eşleştirmemiz, bir başka sakin aya işaret ediyor. Bu durum Fed’i cesaretlendirebilir lakin gelen bilgiler Merkez Bankasının aralıktan evvel faiz indirimine gitme mümkünlüğünü kayda paha ölçüde artırmıyor, bizim temel senaryomuz da bu istikamette. Fed, tepkisel davranacak ve tarifelerin enflasyonu daha fazla vuracağını, bu yaz enflasyonun nasıl seyredeceğini görmek isteyecektir” diye konuştu.
Fed bu yıl kaç faiz indirimi yapacak?
American Enterprise Institute (AEI) kıdemli uzmanı Steven Kamin, son açıklanan TÜFE datalarının epeyce cüret verici olduğunu belirterek, “Veriler enflasyonun temelde Fed’in yüzde 2 maksadı doğrultusunda aşağı taraflı eğilim izlemeye devam ettiğini doğrular nitelikte görünüyor” açıklamasında bulundu.
Enflasyona ait olumlu haberlerin devam etmesinin, Fed’in yılın ilerleyen periyotlarında faiz indirmesini kolaylaştıracağını söyleyen Kamin, fakat Fed’in faiz oranlarını iki nedenden ötürü şimdilik sabit tutmasının olası olduğunu tabir etti.
Kamin, bunların birincisinin şimdi datalara yansımamış olsa da Trump’ın gümrük tarifesi artışlarının gelecekte enflasyonu bir ölçü üst çekebileceği ihtimali olduğunu belirterek, ayrıyeten tarifelerin kesin olarak nerede duracağına dair de hala büyük belirsizlik bulunduğunu kaydetti.
İkincisinin de iş gücü piyasasının güçlü kalmaya devam etmesi ve işsizlik oranının düşük kalması olduğunu lisana getiren Kamin, hasebiyle Fed’in şu anda ekonomiyi desteklemek hedefiyle faiz indirimi yapmasına gerek olmadığını savundu.
Kamin, bu nedenle tarifelerin tesirinin hudutlu kalacağı varsayımıyla Fed’in yılın ilerleyen periyotlarında bir ya da iki defa faiz indireceğini kestirim ettiğini paylaşarak, “Bu, Trump’ı hayal kırıklığına uğratabilir lakin datalara uygun, yerinde bir reaksiyon olur” biçiminde konuştu.
Enflasyon için temmuz ve ağustosa işaret etti
ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, mayıs ayı enflasyon bilgilerinin epeyce rahatlatıcı geldiğini söyledi.
Giyim ve araba fiyatlarındaki gerilemeye işaret eden Garvey, aslında bu kesimlerin tarifeler hasebiyle fiyat artışı riski yüksek olarak bedellendirilen dallar ortasında yer aldığını lisana getirdi.
Garvey, piyasaların bu dataları olumlu karşıladığına değinerek, lakin tarifelere dair telaşların abartıldığı sonucuna varmak için şimdi erken olduğunu vurguladı.
Geçen hafta yayımlanan Fed’in Bej Kitap raporundaki, “firmaların gelecek devirde maliyetlerin ve fiyatların daha süratli artmasını beklediği” ve “yüksek tarife oranlarının maliyetler ve fiyatlar üzerinde üst istikametli baskı oluşturduğu” tabirlerine atıfta bulunan Garvey, “Bu nedenle temmuz ve ağustos aylarında çok daha güçlü enflasyon dataları görebiliriz” değerlendirmesini yaptı.
Garvey, TÜFE verisi sonrasında hazine tahvili faizlerinin bir ölçü aşağı hareket ettiğine işaret ederek, lakin bu kadar “pozitifliğe” kapılınmaması gerektiğini kaydetti.
“Gelecek periyotta kendi elimizle yarattığımız enflasyon meseleleri yaşanacak, yaşanmazsa şaşırtan olur” diyen Garvey, ayrıyeten vergi yasasının geçirilmesinin tahvil piyasasında bir öteki olumsuz faktör olduğunu tabir etti.