Kahverengi kokarcayla savaş başlıyor! 1 milyon ‘samuray arı’ tabiata salınacak
Türkiye’de 2017’den bu yan görülen ve bir anda ülke geneline yayılan kahverengi kokarca çiftçileri canından bezdirdi. Meyve ve bahçelere dadanan ziyanlı tıp, eserlere ziyan verirken bakanlık uğraş için düğmeye bastı.
Kendilerini son derece âlâ kamufle eden, bulundukları ortama ahenk sağlayan böcekler için Samsun’daki Karadeniz Ziraî Araştırma Enstitüsü’nde 750 bin samuray arı üretildi.
Temmuz sonunda çaba başlıyor
Biyolojik çabada umut veren tahlillerden biri olarak görülen ’trissolcus japonicus’ çeşidi samuray arıların temmuz sonunda tabiata salınması planlanıyor.
Kahverengi kokarcanın, Türkiye’nin stratejik kıymetlerinden biri olan fındığı da tehdit ettiğini belirten enstitü müdürü Doç. Dr. Betül Bayraklı, samuray arıların kahverengi kokarcanın doğal düşmanı olduğunu söyledi.
1 milyon samuray arı tabiata salınacak
Kimyasal ilaç kullanımına alternatif olan prosedürün doğal dengeyi bozmadan zararlıyla çaba imkânı sağladığını belirten Bayraklı, 2023 yılında 22 bin parazitoit’un Artvin ve Rize’ye salındığını belirterek şöyle devam etti:
2024 yılında 207 bin parazitoit, 34 vilayette tabiata bırakıldı. 2025 yılında bakanlığımız gayesi 1 milyon parazitoit salımı. Tabiata bırakılan parazitoitler sayesinde ziyanlı popülasyonu doğal yollarla baskılanmakta, böylelikle kimyasal uğraşa olan gereksinim kıymetli ölçüde azalmaktadır. Bu da kalıntısız ve emniyetli besin üretimini desteklemektedir.
Kahverengi kokarca için tuzaklar hazır
Enstitümüz biyolojik çaba laboratuvarlarında 4 iklim odasında, 10 teknik işçi ve 10 personel ile yumurta üretimi titizlikle sürdürülmektedir. Mayıs sonuna kadar 6 bin tüplük anaç koloniye ulaşılması hedeflenmekte, böylelikle temmuz ayı sonuna kadar planlanan salım ölçüsüne ulaşılacaktır. TAGEM uyumunda salım yapılacak vilayetler organize edilmiş, zararlının kışlak alanlardan çıkışını takiben yoğunluk tespiti için feromon tuzakları kritik noktalara yerleştirilmiştir.”
8 yıl içinde tüm kentlere yayıldı
Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), ziraî üretimde değerli ölçüde kayıplara neden olan tahripkar, istilacı ve polifag bir ziyanlı olarak biliniyor.
Türkiye’de varlığı birinci sefer 2017 yılında tespit edilen kahverengi kokarcanın yayılışı bitkisel gereçlerle, ulaşım araçlarıyla, erginlerin uçuşuyla ve zararlının bulunduğu ülkelerle yapılan ticari faaliyetlerle gerçekleşiyor. Kahverengi kokarca, insan sıhhati açısından bir tehlike oluşturmamakla birlikte yaz mevsimi sonunda kışlamak için bilhassa mesken, depo üzere korunaklı alanları tercih ettiği için fiziki rahatsızlık oluşturuyor. Birçok meyve ve zerzevat çeşidine ziyan veren bu böceğin gayesinde başta fındık olmak üzere elma, armut, turunçgiller, şeftali, ceviz, trabzon hurması, mısır, fasulye, domates, biber, patlıcan yer alıyor.
