Makineli tarım tertibi bozdu: Çayda büyük kriz patladı! Hasat durmazsa…
16 Mayıs’ta başlayan çay dönemi, Çay İşletmeleri (ÇAYKUR) Genel Müdürlüğü’nün kontenjan sınırlaması ile açmaza girdi. Çayın makas yerine makinelerle toplanması, çay alım yerleri ve fabrikalarda izdihama yol açtı.
ÇAYKUR’da kontenjan dekar başına 25 kilogramlara kadar düşürülürken, özel kesimde durumu fırsat bilenler fiyatı, tabanının altına çekti.
Makineli tarımla süratli hasat bölümü tıkadı
Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, çay makineleri sayesinde yabancı çalışanların Rize’ye gelmesinin önüne geçildiğini fakat bu kere de fabrikaların ağır hasat nedeniyle sıkıştığını söz ederek şöyle konuştu:
“Çayda makineli tarım, personel sıkıntısını en aza indirdi, fiyatın yurt dışına çıkmasını da engelledik. Fakat makineli tarımla süratli hasat, bölümü tıkadı.
ÇAYKUR’un günlük 9 bin 200 ton olan sürece kapasitesi, özel dalla birlikte 16 bin tona ulaşsa da üreticilerimiz tarafından toplanan 25 bin tonun üzerindeki yaş çay işlenemez hale gelmiştir.
Yoğunluk, fiyatı tabanın altına çekti
Bu da özel kesim kapılarında yığılmalara neden olmuş, taban fiyatın altında önemli fiyat düşüşleri yaşanmıştır. Üreticilerimizin ağır hasat yapması sonucu oluşan bu sorunu fırsata çeviren özel kesimin taban fiyatın altında alımlar yaptığını görmekteyiz. Buradan özel dal firma sahiplerine seslenmek istiyorum. Şayet işleyemiyorsak o gün çay satın almayalım.”
“Üretici hasada orta versin”
Çay üreticilerine hasada orta verme davetinde bulunan Arslan, “Üretici hasada orta versin yoksa hem kalitesiz çay üreteceğiz hem de dal tıkanma noktasına gelecek. ÇAYKUR, tüm çayı alacağına dair açıklama yaptı. Kendi planlamamızı kendimiz yapmadığımız sürece fırsatçılara yer hazırlamış oluruz” tabirlerini kullandı.
Çiftçilerin hasadı Kurban Bayramı’na kadar bitirmek istediğini lakin bu niyetin yanlış olduğunu belirten Arslan, konuşmasına şöyle devam etti:
“Bu kadar müddette bu kadar ağır hasadı işlememiz mümkün değil. İşleyemediğimiz için hem taban fiyatın altında alımlardan üretici ziyan görecek hem de kuru çay kalitesi düşecektir. Burada herkesin sorumluluğu var; ÇAYKUR’un, bölge muhtarlıklarının ve ziraat odalarının.
Acil aksiyon planı çağrısı
Don nedeniyle rekoltede düşüş olmasına karşın bugün bu yığılmayı yaşıyorsak, ikinci ve üçüncü sürgün periyotlarında çok daha büyük sorunlar yaşayacağız. İkinci sürgün öncesi muhtarlar, ÇAYKUR, ziraat odaları, borsa ve özel dal daima birlikte bir hareket planı hazırlamalıyız. Bu hareket planı için herkes masaya oturmak zorundadır. Oturmayanlar, özel dalı ezmek isteyen fırsatçılardır.
Dalında bekleterek hasat devrini uzatmak zorundayız
Şu an yaşadığımız yoğunluk sürecini sırf tek bir halde atlatabiliriz. Çayı en düzgün saklama şartı kısmında saklamaktır. Rizeli hemşehrilerim, pahalı çiftçiler lütfen bir iki gün hasada orta verelim. Eskisi üzere taban fiyat üzerinde alımların gerçekleştiğini daima birlikte göreceğiz. Bu planlamayı birinci olarak biz üreticiler yapmalıyız. Hasat periyodunu kısmında bekleterek süreyi uzatmak zorundayız. Aksi takdirde fırsatçılar elimizden ekmeğimizi alacaktır.”
