Merkez Bankası’ndan ‘kur geçişkenliği’ çalışması

Fethi Öğünç ve Orhun Özel tarafından hazırlanan çalışma son beş yıllık periyottaki müşahedeler ışığında, döviz kurundan tüketici fiyatlarına geçişte doğrusal olmayan tesirler olduğunu öne sürüyor.

Çalışmanın özetinde şu sözlere yer alıyor:

“Döviz kurundan fiyatlara geçişkenlik, firmaların fiyat değiştirme kararlarındaki duruma bağlı fiyatlama davranışının bir sonucu olarak, ölçülü ve yüksek kıymet kaybı devirlerinde farklılaşmaktadır. Bulgularımıza nazaran büyük kur şoklarının olduğu devirlerde şokların enflasyona geçişi daha yüksek orandadır.

Bu periyotlarda enflasyonda olağanda görülenin üzerinde bir artış gözlendiği, lakin sonraki aylarda enflasyonun doğrusal modellerin öngördüğünden daha süratli yavaşladığı bedellendirilmektedir. Sonuçlar, büyük kur şoku periyotlarında oluşan bu tesirlerin modellenmesinde cari devirdeki kur değişiminin büyüklüğü üzerinden tanımlanan asimetrik bir bağın uygun bir açıklayıcı değişken olduğunu göstermektedir.

Ilımlı şok devrinde uzun periyottaki kur geçişkenliğinin yüzde 38-40 civarında olduğu kestirim edilmektedir. Dönemsel tesirler modellere dahil edilmediğinde, kur geçişkenliğinin boyutunun olduğundan daha yüksek ölçülme riski bulunmaktadır. Doğrusal olmayan alakaları dikkate almayan modeller yüksek şok devrine mahsus tesirleri açıklamaya çalışırken olağan periyotlarda geçerli olan bağlantılardan uzaklaşmakta, bunun sonucunda modellerin açıklayıcı gücü düşmektedir. Sonuçlar büyük şok periyotlarına ilişkin dönemsel hareketlerin enflasyon modelleme süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir. “