TCMB: “İhracattaki istikrar, şoklara karşı direnci artırıyor”

Türkiye Cumhuriyet Mer­kez Bankası’nda (TCMB) Yapısal Ekonomik Araş­tırmalar Genel Müdürlüğünde uzman yardımcıları Didem Yazı­cı ve Enver Sait Kurtaran, tarafın­dan hazırlanan “Türkiye’nin İh­racat Çeşitliliği” başlıklı tahlil, Bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi’nde yayımlandı.

Analizde, Türkiye’nin ihracat çeşitliliğinin vakit içerisindeki gelişiminin, gelişmekte olan seçi­li ülkelerle mukayeseli olarak incelendiği kaydedilerek, 2013- 2024 periyodunda Türkiye’nin ih­racat gerçekleştirdiği farklı eser ve ürün-ülke sayısının 12 haneli GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ayrımı kullanılarak hesaplandığı bildirildi.

Ürün sayısı 10 bin 810’a yükseldi

İhracatı yapılan eser sayısı­nın bu periyotta 10 bin 487’den 10 bin 810’a yükseldiği belirtilen tahlilde, ürün-ülke kombinas­yonunun ise yüzde 40’ın üzerin­de artarak 167 bin 459’dan 236 bin 864’e çıktığı, bu durumun Türkiye’nin ihracat ağının daha kompleks ve daha güçlü ha­le geldiğine işaret ettiği belirtil­di. Türkiye ve seçili gelişen eko­nomilerin ihracatındaki eser ve ürün-ülke sayılarının tüm dün­yada ihracatı gerçekleştirilen eser ve ürün-ülke sayılarına ora­nının karşılaştırıldığı belirtilen tahlilde, ihracat yapılan eser sayısına bakıldığında 2023 yılın­da Türkiye’nin, dünyada ihraca­ta bahis olan eserlerinin yakla­şık yüzde 84’ünün ihracatını ger­çekleştirebildiği kaydedildi.

Analizde, kümedeki öbür ülke­lere nazaran yüksek olan bu oranın 2013 yılına nazaran yüzde 4,3 arttı­ğı söz edilerek, ihracat yapılan ürün-ülke sayısına bakıldığında Türkiye hem 2013 yılında hem de 2023 yılında kıyas kümesinde yer alan ülkelerin epey üze­rinde bir performansa sahip ol­duğu belirtildi.

Çeşitlendirmede performans iyi

Her ülkenin ihracatındaki birinci 10 eser, birinci 10 ülke ve birinci 10 ürün-ül­ke ikilisinin toplam ihracattaki hisselerini 2013 ve 2023 yılları için hesaplandığı aktarılan tahlilde, Türkiye’nin hem eser hem ülke hem de ürün-ülke yoğunlaşma­sında ilgili iki periyotta de en az ağırlaşmaya sahip ülkeler ara­sında yer aldığı söz edildi. Ana­lize husus ülkelere kıyasla Türki­ye’nin ihracatının makul bir eser kümesine yahut ürün-ülke ikilisine yüksek derecede bağlı olmadığı­nı, bir öteki sözle çeşitlenme­deki görece uygun performans gös­terdiği belirtilen tahlilde, her ülke için 2013-2023 devri orta­lama ihracat artışında ürün-ülke seviyesinde yeni pazarların (yayıl­ma marjı) ve mevcut pazarlarda­ki ihracat artışlarının (yoğunlaş­ma marjı) katkısının hesaplandı­ğı söz edildi.

Analizde, ayrıyeten ihracatın den­geli dağılmasının, dış şoklara kar­şı direnci artırdığı bildirilerek, ihracat çeşitliliğinin kıymetli bir ölçüt olmakla bir arada, ihracat performansındaki genel iyileş­meyi daha güzel ölçmek için katma bedel ve teknoloji düzeyindeki gelişmeleri de ayrıyeten dikkate al­makta yarar olduğu kaydedildi.

Merkez Bankası, Çin ile swap muahedesini yeniledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası, ikili para takası mutabakatını yenilerken iki banka ortasında renminbi takas düzenlemelerinin tesisine ait mutabakat zaptı imzalandı. TCMB açıklamasında, TCMB ve Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankasının Türk lirası-Çin yuanı ikili para takası (swap) mutabakatını yenilediği bildirildi. Anlaşmanın TCMB Başkanı Fatih Karahan ile Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanı Pan Gongsheng tarafından imzalandığı belirtilen açıklamada, “Swap mutabakatı, iki merkez bankası ortasında yeni döviz kurlarını yansıtacak halde azami 189 milyar Türk Lirası yahut 35 milyar Çin yuanı bedelinde mahallî para ünitesi takasına imkan sağlayacaktır. Geçerlilik mühleti 3 yıl olan mutabakat, tarafların karşılıklı uzlaşısı üzerine uzatılabilecektir. Mutabakat, para takası finansmanlı ticaret mutabakatı yoluyla ikili ticareti ve mali iş birliğini teşvik etme gayesini taşımaktadır” denildi.