TÜPAV İstihdam İzleme Bülteni’ni yayımladı: Kayıtlı çalışan sayısında son beş aydır gözlenen gerileme dikkat çekti

Türkiye İktisat Siyasetleri Araştırma Vakfı (TEPAV) şubat ayına ilişkin İstihdam İzleme Bülteni’ni yayımladı.

Buna nazaran, şubat ayında Toplumsal Güvenlik Takviye Primi (SGDP) ödenen çalışanlar dahil toplam sigortalı çalışan sayısı yıllık olarak yüzde 1 (255 bin 879) arttı. Aylık olarak ise yüzde 0,3 (77 bin 731) azalmış ve 24 milyon 972 bin 106 olarak gerçekleşti.

SGK bilgilerine dayandırılarak hazırlanan raporda, kayıtlı çalışan sayısında son beş aydır gözlenen gerilemeye de dikkat çekildi.

Şubat ayında yıllık bazda 89 alt kesimin 39’unda sigortalı fiyatlı çalışan sayısında gerileme olduğu kaydedilirken; birebir ayda yıllık bazda 81 ilin 29’unda istihdamın azaldığına da vurgu yapıldı.

Eylülden beri istihdam kaydı 620 bine yaklaştı

Raporda, Eylül 2024’ten bu yana istihdam kaybı 619 bin 744 olduğunun da altı çizildi ve “Bu devirde SGDP ödenenlerin sayısı da yıllık olarak yüzde 10,3 artarak 2 milyon 104 bin 633’e ulaşmış ve toplam sigortalı çalışanlar içindeki hissesi yüzde 8,4 olmuştur.” tabirleri kullanıldı.

Sigortalı fiyatlı çalışan kümesindeki istihdam

Sigortalı fiyatlı çalışan kümesindeki istihdamın yıllık arttığı, aylık ise azaldığı vurgulandı:

“SGDP ödenenler dahil toplam sigortalı çalışanların yüzde 74’ünü oluşturan sigortalı fiyatlı çalışan kümesindeki (4/a) istihdam yıllık olarak yüzde 1,2 (214.396) artmış, aylık olarak ise yüzde 0,4 (80 bin 349) azalmıştır.

Esnaf-çiftçi kümesindeki (4/b) yıllık değişim yüzde 1,3 artış tarafındadır. Bu kümedeki alt sınıflarda değişimlere bakıldığında, çiftçi sayısı yüzde 4,5 (20 bin 619) azalmış, esnaf sayısı da yüzde 2,4 (58 bin 673) artmıştır.

Aylık olarak ise esnaf sayısında yüzde 0,3 artış, çiftçi sayısında da yüzde 1 azalış gerçekleşmiştir. Kamu kesiminde sigortalı çalışan (4/c) sayısında yıllık artış yüzde 0,1 (3 bin 429) olurken aylık olarak da kayda kıymet bir değişim olmamıştır.”

13 ana dalda istihdam artışı yaşandı

Raporda, incelenen Şubat ayında incelenen 21 ana bölümün 13’ünde istihdam artışı yaşandığı; istihdam imalatta daralmaya devam ederken inşaat ve toptan-perakende ticaret dallarında de istihdam düşüşleri görüldüğü belirtildi:

“Şubat 2025 prestijiyle sigortalı fiyatlı çalışanların yüzde 51,1’i üç ana dalda istihdam edilmektedir. Bu bölümler, sırasıyla, imalat (yüzde 25), toptan ve perakende ticaret (yüzde 14,7) ve inşaat (yüzde 11,4) kesimleridir.

Yıllık değişimlere bakıldığında, imalatta yüzde 1, toptan ve perakende ticaret dalında yüzde 2,7, inşaat bölümünde ise yüzde 0,1 azalış gerçekleşmiştir. İnşaat ve perakende kesimlerindeki yavaşlayan istihdam büyümesi, bu ay yerini daralmaya bırakmıştır. Öbür taraftan, imalat kesiminde son dokuz aydır istihdam daralırken tarım kesiminde son dört aydır sonlu artış kaydedilmiştir.

Hizmet kesimi genelinde istihdamın görünümü olumludur; bilhassa konaklama ve yiyecek faaliyetleri ile insan sıhhati ve toplumsal hizmetlerde istihdamın süratli artışları dikkat çekmektedir.”

Çalışan sayısının en fazla arttığı vilayet Hatay

Raporda, çalışan sayısının yıllık bazda en fazla ve en az artış gösterdiği vilayetler de sıralandı:

“Çalışan sayısında yıllık bazda en fazla artış 89.255 ile Hatay’da kaydedilmiştir. Yaklaşık 19 milyon sigortalı fiyatlı çalışanların yarısı ekonomik aktivite ve nüfus yoğunluğuna bağlı olarak 5 büyük vilayette istihdam edilmektedir.

Bu vilayetler istihdam hissesine nazaran sırasıyla; İstanbul (yüzde 27,7), Ankara (yüzde 7,8), İzmir (yüzde 6,2), Bursa (yüzde 4,6) ve Antalya (yüzde 3,9) olarak sıralanmaktadır. B

Bu periyotta, çalışan sayısında en fazla artış 89.255 ile Hatay’da yaşanmıştır. Hatay’ı 37.331 artışla Ankara, 30.625 artışla Kahramanmaraş, 24599 ile Antalya takip etmiştir. En yüksek istihdam artışları Hatay (yüzde 45,7) ve Malatya (yüzde 21,3) vilayetlerinde kaydedilmiştir. Öteki vilayetler ise Kahramanmaraş (yüzde 17,7), Adıyaman (yüzde 11,3) ve Şırnak (yüzde 10,5) olmuştur.

Çalışan sayısında yıllık bazda en fazla düşüş ise 19 bin 748 ile Bursa’da kaydedilmiştir. Bursa’yı 9 bin 664 ile Muğla, 7 bin 553 ile Tekirdağ izlemektedir. Yüzde değişim olarak bakıldığında ise kayıtlı istihdamı en süratli daralan vilayetler yüzde 7,1 ile Kilis, yüzde 6,3 ile Bayburt ve yüzde 6,1 ile Artvin olmuştur.”

Sigortalı fiyatlı bayan çalışan sayısında artış

Şubat ayında sigortalı fiyatlı bayan çalışan sayısında da yıllık artış yaşandığı kaydedildi:

“Şubat 2025’te sigortalı fiyatlı bayan çalışan sayısı yıllık olarak yüzde 2,4 artmıştır. Bayan istihdamı bir yıl öncesine nazaran 139.683 (yüzde 2,4) artmış, ocak ayına nazaran ise 4502 (yüzde 0,1) azalmış ve 5.861.711 olarak gerçekleşmiştir. Toplam sigortalı fiyatlı istihdam içindeki hissesi ise yüzde 31,9’dur.

Şubat 2025’te perakende ticaret dalında çalışan bayan sayısı geçen yıla nazaran 66.417 artmıştır. Sektörel olarak değerlendirildiğinde, geçen yıla nazaran bayan çalışan sayısı en fazla perakende ticaret kesiminde artarken bu kesimi insan sıhhati hizmetleri (55.963), yiyecek ve içecek hizmeti faaliyeti (43.743) ile besin eserleri imalatı (15.990) bölümleri izlemiştir.”

Günlük yararı en süratli artan sektörler

Raporda, son bir yılda ortalam günlük yararı en süratli artan kesimlere de yer verildi. Buna göe, günlük karı en süratli artan kesim tütün eserleri oldu:

Şubat 2025’te prime temel ortalama günlük yararların yıllık artışı yüzde 40, 9’dur.[1] Son bir yılda ortalama günlük karı en süratli artan dal yüzde 63,2 ile tütün eserleri imalatı dalıdır. Bu kesimi yüzde 62,7 ile programcılık ve yayıncılık faaliyetleri, 57,6 ile içecek imalatı takip etmiştir. Bunun yanı sıra, yatılı bakım faaliyetleri (yüzde 26,1), mesken içi çalışanların faaliyetleri (yüzde 30,8) ile memleketler arası örgüt ve temsilcilik faaliyetleri (yüzde 31,2) ortalama günlük yararı yıllık artışının en hudutlu olduğu bölümlerdendir.

Prime temel ortalama günlük karların tüm vilayetlerde arttığı; artışların yüzde 25,9 (Mersin) ile yüzde 51,7 (Çankırı) aralığında, ortalamada da yüzde 37,5 oranında gerçekleştiği görülmektedir.”